تبليغاتX

وبلاگ علمي آب وآبياري شبنم - راهکارهای کاهش اثرات خشکسالی

ـ آبياري موضعي ريشه در باغات: با توجه به اينكه كشور ايران در يك منطقه خشك و نيمه‌خشك واقع شده و احتمال وقوع خشكسالي‌ها در آن فراوان است، لذا اجراي تكنيك‌هاي كم آبياري به منظور بهره‌وري بيشتر از منابع محدود آب، راهكاري علمي به منظور كاهش مصرف آب مي‌باشد. با توجه به اينكه قسمت عمده آب قابل استحصال كشور در بخش كشاورزي مصرف مي‌شود، چنانچه با استفاده از مديريت‌هاي كنترل شده علمي بتوان با حفظ يك توليد اقتصادي حداقل 10 درصد در مصرف آب صرفه‌جويي كرد، مي‌توان بحران‌هاي ناشي از خشكسالي را كه تبعات اقتصادي و اجتماعي زيانباري در زندگي شهري و روستايي دارد را كنترل كرد.
در اين راستا با توجه به اينكه باغات با بروز خشكسالي دچار صدمات جبران‌ناپذيري نسبت به محصولات زراعي يكساله مي‌گردند، لذا بايستي راهكارهاي مناسبي را اتخاذ نمود كه در مواجهه با خشكسالي بكار گرفته شود. با توجه به اينكه روش كم آبياري به صورت خشكي موضعي ريشه (PRD) يكي از راهكارهاي كاهش مصرف آب در مناطق خشك و نيمه‌خشك بوده و در ساير كشورها نيز مورد آزمون قرار گرفته و اثرات مثبت آن مشهود بوده، لذا در شرايط خشكسالي مي‌توان از آن استفاده كرد. توضيح اينكه روش كم آبياري به صورت خشكي موضعي ريشه از طريق مكانيسم‌هاي فيزيولوژي، گياه را تحريك نموده تا در شرايط تنش خشكي از خود مقاومت بيشتري نشان دهند كه اين واكنش مي‌تواند باعث كاهش مصرف آب و حفظ كيفيت ميوه در شرايط تنش آبي باشد .

ـ استفاده از آبياري يك در ميان متناوب جويچه‌ها: با توجه به منابع محدود آب و بروز خشكسالي در كشور، افزايش كارآيي مصرف آب در بخش كشاورزي يك ضرورت مبرم است. استفاده از آبياري يك در ميان متناوب جويچه‌ها در ذرت، چغندرقند و سورگوم با توجه به شرايط اقليمي و خاك مناطق مي‌تواند به صورت قابل توجهي در مصرف آب صرفه‌جويي نمايد. نتايج تحقيقات در اين زمينه نشان داده كه علي‌رغم كاهش سرعت پيشروي آب در روش آبياري متناوب جويچه‌ها، به دليل كاهش ميزان سطح مرطوب شده، در اين روش ميزان تبخير از سطح خاك و نفوذ عمقي به ميزان قابل توجهي كاهش مي‌يابد. مقدار كاهش آب مصرفي در اين روش تا 30 درصد نيز گزارش گرديده است. استفاده از روش آبياري جويچه‌اي يك در ميان در مناطق كرمانشاه، فارس، اصفهان، مازندران و كرج در قالب طرح ملي مورد آزمايش قرار گرفت. نتايج نشان داد روش آبياري يك در ميان متناوب جويچه‌ها موجب كاهش آب مصرفي تا حداقل 30 درصد گرديد و در نتيجه آن ميزان كارآيي مصرف آب افزايش يافت.

ـ استفاده از آبياري موجي: آبياري موجي يا قطع و وصلي يك روش آبياري سطحي است كه در آن گونه‌اي انتخاب مي‌شود كه فرسايش صورت نگيرد. در خاك‌هاي سبك فاصله بين دو ايستگاه كم و در خاك‌هاي سنگين اين فاصله بيشتر انتخاب مي‌گردد. با شروع آبياري پس از اينكه آب به انتهاي قسمت اول يا ايستگاه اول رسيد، آبياري قطع و تا زماني كه آب بطور كامل از سطح مزرعه محو نشده ادامه مي‌يابد. اين عمل تا زماني كه آب تمام طول فارو را طي كند، ادامه مي‌يابد. قطع و وصل كردن آبياري سبب مي‌شود كه به دليل مرطوب شدن قسمت ابتدايي جويچه، آب داراي سرعت پيشروي بيشتري شده، لذا سريع‌تر به انتهاي مزرعه رسيده و از تلفات نفوذ عمقي آب در ابتداي مزرعه جلوگيري شده و نسبت به آبياري پيوسته آب كمتر مصرف مي‌گردد.
طبق تحقيقات انجام شده در ايستگاه تحقيقات خاك و آب كرج بر روي محصول گندم، ميزان مصرف آب در آبياري موجي نسبت به آبياري پيوسته در حدود 10 درصد كاهش يافت.

+ نوشته شده توسط نادری(نماینده دانشجویی کمیته ملی آبیاری) در جمعه هجدهم بهمن 1387 و ساعت 1:25 |