عرض تبريك

انتخاب شايسته كميته ملي آبياري وزهكشي ايران رابه عنوان بهترين كميته ملي ازبين 104عضوكميسيون بين المللي آبياري وزهكشي (ICID) موجب مباهات جامعه مهندسي كشوراست.

 اين افتخار ملي راكه باتلاش اعضاي محترم شورايعالي وهيئت اجرايي ، كارشناسان عضو ودبيرخانه كميته ملي آبياري وزهكشي ايران ميسريافته است رابه همگان تبريك مي گوييم.

قوانین آب/2

ماده 48

متن مندرج در ماده (27) «قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 28/12/1373» تحت عنوان بند «الف» درج و متن زير به عنوان بند «ب» به اين ماده الحاق مي‌گردد:
ب:   به وزارت جهاد كشاورزي (شركت سهامي شيلات ايران) اجازه داده مي‌شود درآمد حاصل از فروش صيد و آلات و ادوات غير مجاز صيد و قاچاق انواع صيد آبزي و فرآورده‌هاي آن و جريمه‌هاي ناشي از اين بند را به حساب درآمد عمومي واريز نمايد.

       به دولت اجازه داده مي‌شود، باتوجه به وجوه واريزي به حساب درآمد عمومي متناسب با نياز دستگاه اجرايي فوق اعتبار لازم را جهت توسعه و تجهيز و احداث واحدهاي حفاظت از منابع آبزيان و بازسازي ذخاير آبزي در لوايح بودجه منظور نمايد.

 

ماده 63

متن زير به عنوان يك تبصره به ماده (24) «قانون توزيع عادلانه آب مصوب 16/12/1361» الحاق مي‌گردد:
تبصره ـ شركتهاي آب منطقه‌اي و آب و برق خوزستان مكلف‌اند در قبال واگذاري حق برداشت جديد آب تحت پوشش طرحهاي تأمين و انتقال آب، متناسب با سهم آب تخصيصي، حق اشتراك دريافت و درآمد حاصله را بر اساس موافقتنامه متبادله با سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور براي اجراي طرحهاي عمراني مربوط با اولويت نگهداري و مرمت سازه‌هاي آبي در دست بهره‌برداري در همان منطقه به مصرف برسانند.
آيين‌نامه اجرايي اين قانون شامل تعرفه حق اشتراك با پيشنهاد مشترك سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و وزارت نيرو به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

ماده 75

با توجه به وجود دوره‌هاي آب و هوايي خشك در كشور، دولت مكلف است در سرمايه‌گذاري‌هاي جديد فصلهاي كشاورزي، منابع طبيعي، منابع آب و عمران شهري و روستايي (برنامه‌هاي آب شهري و روستايي)، مهار آبها، اصلاح روشهاي آبياري (با همكاري بخشهاي غير دولتي) و تقويت نظام بيمه محصولات كشاورزي، كشور را براي مقابله با عوارض خشكسالي مجهز نمايد.

ماده 76

اجراي خطوط و شبكه‌هاي برق، آب، گاز و مخابرات در منتهي‌اليه حريم راهها با هماهنگي وزارت راه و ترابري در صورتي كه به تأسيسات راه لطمه وارد نكند بدون پرداخت هر گونه وجهي مجاز مي‌باشد.

ماده 93

سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور مكلف است در پايان هر سه ماه معادل ارزش خدمات ارائه شده راه‌آهن و بهاي سوخت، آب، فاضلاب، برق، گاز، مخابرات و بدهي به صندوقهاي بازنشستگي و بيمه خدمات درماني نيروهاي نظامي و انتظامي جمهوري اسلامي ايران را در صورت عدم پرداخت توسط دستگاه‌هاي ذي‌ربط، از اعتبارات رديفهاي دستگاه‌هاي ذي‌ربط كسر و حسب مورد به دستگاه طلبكار و وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح پرداخت نمايد. همچنين هزينه‌هاي سوخت، آب، برق، مخابرات و تعميرات جزئي خانه‌هاي سازماني توسط بهره‌بردار و هزينه واحدهايي از نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران كه به كارهاي انتفاعي مي‌پردازند، از محل درآمدهاي مزبور پرداخت خواهد شد. در مورد آب و برق خانه‌هاي سازماني به استثناي خانه‌هاي سازماني پاسگاه‌هاي مرزي، نيروهاي مسلح موظف‌اند با نصب كنتور مجزا با هماهنگي وزارتخانه‌هاي كشور و دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح هزينه برق و آب مصرفي را مستقيماً توسط بهره‌بردار به شركتهاي خدمات دهنده پرداخت نمايند.

ماده 99

به وزارت جهاد كشاورزي و سازمان انرژي اتمي ايران اجازه داده مي‌شود با رعايت احكام قوانين برنامه‌هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، درآمد حاصل از فروش نيروگاه‌هاي آبي، بادي و خورشيدي و فروش انرژي برق خود را به درآمد عمومي (نزد خزانه‌داري كل) واريز نمايند.

 

ماده 122 بند د: 

    به وزارت نيرو اجازه داده مي‌شود بخشي از تأسيسات و دارايي‌هاي شركتهاي برق منطقه‌اي و آب و برق خوزستان در ولتاژ توزيع را به شركتهاي توزيع نيروي برق واگذار كند. معادل دارايي‌هاي واگذار شده، سهام شركتهاي توزيع نيروي برق به برق منطقه‌اي و سازمان آب و برق خوزستان تعلق مي‌گيرد. اين نقل و انتقال از معافيت مالياتي برخودار خواهد بود.
 

ماده 134

صدور هرگونه مجوز بهره‌برداري از منابع آب سطحي يا زيرزميني و شبكه توزيع شهري براي مصارف واحدهاي بزرگ توليدي، صنعتي، دامداري، خدماتي و ساير مصارفي كه توليد فاضلاب با حجم زياد مي‌كنند و همچنين استمرار مجوزهاي صادره درگذشته، منوط به اجراي تأسيسات جمع‌آوري فاضلاب، تصفيه و دفع بهداشتي پساب است. تا زمان اجراي تأسيسات مناسب، از واحدهاي مصرف كننده آب با توجه به نوع و ميزان آلودگي، جرايمي بر مبناي آيين‌نامه و تعرفه مصوب دولت اخذ مي‌گردد كه پس از واريز به خزانه، معادل وجوه واريزي از محل اعتبارات رديف خاصي كه در قوانين بودجه سنواتي پيش‌بيني خواهد شد در اختيار سازمان حفاظت محيط زيست قرار گيرد و براي طرحهاي حفاظت كيفي منابع آب و تصفيه دفع بهداشتي فاضلاب هزينه خواهد شد. وزارت نيرو با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست كشور و دستگاه اجرايي ذي‌ربط نسبت به تهيه آيين‌نامه اجرايي اين ماده و پيشنهاد آن براي تصويب در هيئت وزيران اقدام خواهد كرد.

ماده 26

در جهت منطقي نمودن هزينه برق، گاز، تلفن، آب و فاضلاب و نيز متناسب نمودن نرخهاي ترجيهي در جهت حمايت از توليد (در مقايسه با بخشهاي غير توليدي) كميته‌اي متشكل از نمايندگان وزارتخانه‌هاي متولي امور توليدي و زيربنايي (حسب مورد) و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور همه‌ساله ضوابط تعيين نرخ فروش (اعم از اشتراك و نرخ نهاده‌ها) را متناسب با هدف فوق تهيه و به شوراي اقتصاد پيشنهاد خواهد نمود.
هزينه‌هاي اشتراك زيربناهاي فوق براي واحدهاي توليدي، صنعتي، معدني و كشاورزي، به علاوه هزينه حفر چاه، قيمت زمين و پروانه ساختمان مورد استفاده واحدهاي توليدي غير دولتي كه طي برنامه چهارم تقاضاي انشعاب مي‌كنند، پس از بهره‌برداري با تقسيط پنج‌ساله توسط دستگاه‌هاي ذي‌ربط دريافت خواهد شد.
تبصره- دولت موظف است براي تأمين آب، برق، گاز و تلفن و راه دسترسي تا ورودي شهركهاي صنعتي و نواحي صنعتي،‌ با اعلام دستگاه ذي‌ربط اقدامهاي لازم را به عمل آورد.

 

ماده 30

بر اساس اين ماده دولت موظف است به منظور هويت‌بخشي به سيماي شهر و روستا، استحكام بخشي ساخت و سازها، دستيابي به توسعه پايدار و بهبود محيط زندگي در شهرها و روستاها، اقدامهاي ذيل را در بخشهاي عمران شهري و روستايي و مسكن به عمل آورد در بند  4 اين قانون   ارتقاي شاخصهاي جمعيت تحت پوشش شبكه آب شهري و فاضلاب شهري به ترتيب تا سقف صد درصد (100%) و چهل درصد (40%) از تعهدات دولت شمرده شده است.

ماده 34

دولت موظف است، به منظور تسهيل تجارت و حمل و نقل، استقرار صنايع دريايي، گسترش گردشگري، كمك به بهره‌برداري پايدار منابع شيلاتي و استفاده بهينه از اين مناطق، براي توسعه فعاليتهاي توليدي و خدمات دريايي، با حفظ امور سياستگذاري، برنامه‌ريزي و نظارت براي خود، ضمن واگذاري رقابتي امور تصدي به بخشهاي غير دولتي در مناطق ساحلي و درياها، با انجام مطالعات تطبيقي در قوانين، مقررات، آيين‌نامه‌ها، اساسنامه‌ها و شرح وظايف دستگاه‌هاي اجرايي مرتبط با فعاليتهاي دريايي، لوايح مورد نياز براي توسعه فعاليتهاي دريايي را با اصلاح قوانين مرتبط و حذف وظايف موازي، مشابه و متضاد و تجميع وظايف همگن و متجانس هر يك از دستگاه‌ها، تفكيك كامل وظايف دستگاه‌ها، براي اعمال حاكميت و بر اساس محورهاي زير تهيه و براي تصويب به مجلس شوراي اسلامي ارائه نمايد:
الف:  يكسان‌سازي تعاريف و اصطلاحات قانوني (با ملاحظه تعاريف و اصطلاحات بين‌المللي) كنوانسيونهاي بين‌المللي كه ايران عضو آنها است.
ب:   برقراري امنيت و تأمين نظم، تعيين مقررات حقوقي و رويه‌هاي قضايي
ج:    انجام كليه امور تجاري، از طريق بنادر و اسكله‌هاي تجاري و گمركات رسمي
د:     ايمني در دريا، بيمه‌هاي دريايي و امداد و نجات در دريا
هـ:   حفاظت از محيط زيست و تعيين حريمها و پهنه‌بندي نواحي ساحلي و آبهاي داخلي و بين‌المللي
و:     بهره‌برداري پايدار از نواحي ساحلي، دريايي، حمايت از ناوگانهاي جمهوري اسلامي ايران بر اساس قواعد بين‌المللي و حمايت از سرمايه‌گذاري‌ها در فعاليتهاي اقتصادي، نظير: حمل و نقل دريايي، منابع تجديدناپذير دريايي (نفت و گاز، معادن و...)، منابع تجديدپذير دريايي (آبزيان و...)، گردشگري دريايي، خدمات پشتيباني و صنعتي دريايي
ز:     آموزشهاي علمي، مهندسي، مديريت، حقوقي و مهارتهاي تخصصي دريايي و دريانوردي
ح:    تحقيقات دريايي، ثبت پايش اطلاعات اقيانوس‌شناسي و فناوري اطلاعات و ارتباطات دريايي
ط:    حمايت از ناوگان ملي بر اساس قواعد بين‌المللي
ي:   فراهم كردن امكانات و زيرساختهاي لازم براي گسترش فعاليتهاي ماهيگيري، از جمله:
       توسعه، تجهيز، نگهداري و بهسازي بنادر صيادي
ك:   سازماندهي و تجهيز مراكز تخليه صيد كوچك و ارتقاي بهره‌وري بنادر ماهيگيري با رويكرد بهبود كيفيت، افزايش ارزش افزوده صيد و گسترش مشاركت بخش غيردولتي

ماده 59

سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور مكلف است، با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست و ساير دستگاه‌هاي مرتبط، به منظور برآورد ارزشهاي اقتصادي منابع طبيعي و زيست‌محيطي و هزينه‌هاي ناشي‌از آلودگي و تخريب محيط زيست در فرايند توسعه و محاسبه آن در حسابهاي ملّي, نسبت به تنظيم دستورالعمل‌هاي محاسبه ارزشها و هزينه‌هاي موارد داراي اولويت از قبيل: جنگل, آب, خاك، انرژي, تنوع زيستي و آلودگي‌هاي زيست ‌محيطي در نقاط حساس اقدام، و در مراجع ذي‌ربط به تصويب برساند. ارزشها و هزينه‌هايي كه دستورالعمل آنها به تصويب رسيده، در امكان‌سنجي طرحهاي تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي در نظر گرفته خواهد شد.

 

                    منبع:                                                       http://www.iranhydrology.com   

 

قوانين آب/1

گزيده اي از قوانين آب در برنامه چهارم توسعه مرتبط با صنعت آب

ماده 63

دولت موظف است حداكثر تا پايان سال اول برنامه چهارم، به منظور ساماندهي و جلوگيري از آلودگي و تخريب سواحل، با اولويت درياي خزر, طرح جامع ساماندهي سواحل كه متضمن اقدامهاي ضروري همچون: تعيين و آزادسازي حريم, استقرار مديريت يكپارچه سواحل, ضوابط و استانداردهاي زيست‌محيطي و دريانوردي, صيادي و آبزي پروري، بازبيني و اصلاح و تكميل قوانين و مقررات را همراه با تعيين مسئوليت دستگاه‌هاي ذي‌ربط در زمينه سياست‌گذاري, اجرا و نظارت، تدوين نمايد.
تبصره- دولت موظف است كليه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي را به شكلي ساماندهي نمايد كه تا پايان برنامه چهارم، عقب نشيني شصت (60) متر حريم دريا صددرصد (100%) انجام پذيرد.
آيين‌نامه اجرايي اين ماده توسط سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور, سازمان حفاظت محيط زيست, وزارتخانه‌هاي مسكن و شهرسازي, كشور, جهاد كشاورزي, راه و ترابري, نيرو و عنداللزوم ساير دستگاه‌هاي ذي‌ربط تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

ماده 66

كليه دستگاه‌هاي اجرايي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي موظف‌اند، جهت كاهش اعتبارات هزينه‌اي دولت, اعمال سياستهاي مصرف بهينه منابع پايه و محيط زيست, براي اجراي برنامه مديريت سبز شامل: مديريت مصرف انرژي, آب, مواد اوليه و تجهيزات (شامل كاغذ), كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها (در ساختمانها و وسايط نقليه)، طبق آيين‌نامه‌اي كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور با همكاري دستگاه‌هاي ذي‌ربط تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد, اقدام نمايند.

ماده 69

دولت مكلف است، برنامه حفظ، احيا، اصلاح، توسعه و بهره‌برداري از منابع طبيعي تجديد شونده را باتوجه به اولويتهاي زير تنظيم و به مورد اجرا بگذارد:
الف:  خروج دام از جنگل و ساماندهي جنگل نشينان شمال تا پايان برنامه چهارم به ميزان هفتاد درصد (70%) باقيمانده دام و جنگل نشينان در پايان سال 1383.
ب:   كاهش پنجاه درصد (50%) دام مازاد از مراتع جهت تعادل بين دام و مرتع و همچنين لغو و اصلاح پروانه چراهاي مربوطه.
ج:    اجراي عمليات آبخيزداري در بيست درصد (20%) سطح حوزه‌هاي سدهاي در دست اجرا، تمام شده و ده درصد (10%) حوزه‌هاي ساير مناطق.
د:     توسعه زراعت چوب به ميزان حداقل يكصد هزار هكتار، حذف تعرفه واردات چوب و تشديد مبارزه با قاچاق چوب.
هـ:   توسعه فضاي سبز و جنگلهاي دست كاشت به ميزان حداقل پانصد هزار هكتار، همچنين اجراي عمليات كنترل كانونهاي بحراني بيابان‌زا به ميزان حداقل يك و نيم ميليون هكتار.
و:     اجراي عمليات پخش سيلاب در حوزه‌هاي شهري، روستايي و ساير اراضي كشاورزي و منابع طبيعي به ميزان يك و نيم ميليون هكتار به منظور ايجاد مراتع مشجر، تبديل اراضي بياباني به زراعي و تعذيه آبخوانها.
ز:     پوشش كامل حفاظتي در جنگلهاي كشور (شمال، زاگرس، ارسباران، خليج عمان و ايراني- توراني(
ح:    پوشش كامل سوخت‌رساني به عشاير، جنگل نشينان و روستاييان.
ط:    گسترش مشاركت شوراهاي روستايي و بسيج محلي در حفاظت از جنگلها و مراتع به ميزان پانزده درصد (15%) از سطح عملياتي.
ي:   بهره‌برداري از جنگل صرفاً براساس تعديل اكولوژيك و ضروريات حفظ جنگل صورت مي‌گيرد. آيين‌نامه اجرايي اين بند توسط وزارت جهاد كشاورزي با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست تهيه و به تصويب هيئت دولت خواهد رسيد.

بند ج ماده 104

ج ـ   به منظور كاهش عوامل آلوده كننده محيط زيست، بالاخص در مورد منابع طبيعي و منابع آب كشور، واحدهاي توليدي موظف‌اند براي تطبيق مشخصات فني خود با ضوابط محيط زيست و كاهش آلودگيها اقدام كنند. هزينه‌هاي انجام شده در اين مورد به عنوان هزينه‌هاي قابل قبول واحدها منظور مي‌گردد.
       از واحدهائي كه از انجام اين امر خودداري نمايند و فعاليتهاي آنها باعث آلودگي و تخريب محيط زيست گردد، جريمه متناسب با خسارت وارده اخذ و به درآمد عمومي واريز مي‌گردد تا در قالب لوايح بودجه سنواتي براي اجراي طرحهاي سالم‌سازي محيط زيست هزينه شود. آيين‌نامه اين بند مشتمل بر مبلغ و چگونگي اخذ جرايم و نحوه هزينه آن به پيشنهاد سازمان حفاظت محيط زيست به تصويب هيئت وزيران مي‌رسد.

ماده 181

 الف:  دولت موظف است به منظور پيشگيري، امدادرساني، بازسازي و نوسازي مناطق آسيب ديده در حوادث غير مترقبه در طي برنامه سوم، اعتبارات لازم را در لوايح بودجه سنواتي پيش‌بيني كند و در اختيار ستاد حوادث غير مترقبه كشور قرار دهد. درصدي از اعتبارات فوق جهت مطالعات آسيب‌پذيري به منظور كاهش اثرات بلاياي طبيعي و اجراي پروژه‌هاي پيشگيري از حوادث غيرمترقبه از قبيل سيل و زلزله، خشكسالي، آتش سوزي، طوفان و يا پيشروي آب دريا هزينه خواهد شد.
ب:   وزارت كشور مي تواند از محل منابع قرض‌الحسنه سيستم بانكي، وام و در صورت عدم تكافو از محل ساير منابع بانكي تسهيلات مورد نياز را به مالكان واحدهاي مسكوني، تجاري، صنعتي، معدني و كشاورزي خسارت ديده در مناطق سابق‌الذكر اعطاء كند. مابه‌التفاوت سود و كار مزد تسهيلات اعطايي در لوايح بودجة سالانه منظور خواهد شد. دولت موظف است بازپرداخت تسهيلات اعطايي توسط سيستم بانكي را كه در اين بند پيش‌بيني شده است تضمين كند.
ج:    به منظور افزايش سهم صنعت بيمه در جبران خسارت ناشي از حوادث غيرمترقبه، دولت مجاز است شرايط لازم را به نحوي فراهم كند كه در دوران برنامه سوم حداقل پنجاه درصد (50%) محصولات كشاورزي، دامداري، صنايع دستي، شيلات، ابنيه عمومي، تأسيسات شهري و روستايي، ساختمانهاي مسكوني، تجاري و صنعتي تحت پوشش بيمه قرار گيرند.

ماده 175بند هـ:

  در برنامه پنج‌ساله سوم رده‌هاي مقاومت بسيج و كانونهاي فرهنگي ورزشي بسيج درساختمانهاي جديدالاحداث از پرداخت حق انشعاب، آب، برق، گاز و يك خط تلفن مورد نياز معاف مي‌باشند.

ماده 181

الف:  دولت موظف است به منظور پيشگيري، امدادرساني، بازسازي و نوسازي مناطق آسيب ديده در حوادث غير مترقبه در طي برنامه سوم، اعتبارات لازم را در لوايح بودجه سنواتي پيش‌بيني كند و در اختيار ستاد حوادث غيرمترقبه كشور قرار دهد. درصدي از اعتبارات فوق جهت مطالعات آسيب‌پذيري به منظور كاهش اثرات بلاياي طبيعي و اجراي پروژه‌هاي پيشگيري از حوادث غيرمترقبه از قبيل سيل و زلزله، خشكسالي، آتش سوزي، طوفان و يا پيشروي آب دريا هزينه خواهد شد.
ب:   وزارت كشور مي تواند از محل منابع قرض‌الحسنه سيستم بانكي، وام و در صورت عدم تكافو از محل ساير منابع بانكي تسهيلات مورد نياز را به مالكان واحدهاي مسكوني، تجاري، صنعتي، معدني و كشاورزي خسارت ديده در مناطق سابق‌الذكر اعطاء كند. مابه‌التفاوت سود و كار مزد تسهيلات اعطايي در لوايح بودجة سالانه منظور خواهد شد. دولت موظف است بازپرداخت تسهيلات اعطايي توسط سيستم بانكي را كه در اين بند پيش‌بيني شده است تضمين كند.
ج:    به منظور افزايش سهم صنعت بيمه در جبران خسارت ناشي از حوادث غيرمترقبه، دولت مجاز است شرايط لازم را به نحوي فراهم كند كه در دوران برنامه سوم حداقل پنجاه درصد (50%) محصولات كشاورزي، دامداري، صنايع دستي، شيلات، ابنيه عمومي، تأسيسات شهري و روستايي، ساختمانهاي مسكوني، تجاري و صنعتي تحت پوشش بيمه قرار گيرند.
   امور اقتصادي
-  تحقق رشد اقتصادي پيوسته، با ثبات و پرشتاب متناسب با اهداف چشم‌انداز
- ايجاد اشتغال مولد و كاهش نرخ بيكاري

       35-  فراهم نمودن زمينه‌هاي لازم براي تحقق رقابت‌پذيري كالاها و خدمات كشور در سطح بازارهاي        داخلي و خارجي و ايجاد سازوكارهاي مناسب براي رفع موانع توسعه صادرات غير نفتي
36-  تلاش براي دستيابي به اقتصادي متنوع و متكي بر منابع دانش و آگاهي، سرمايه انساني و فناوري نوين
       37-  ايجاد سازوكار مناسب براي رشد بهره‌وري عوامل توليد (انرژي، سرمايه، نيروي كار، آب و خاك و ...)
- پشتيباني از كارآفريني، نوآوري و استعدادهاي فني و پژوهشي
38-  تأمين امنيت غذايي كشور با تكيه بر توليد از منابع داخلي و تأكيد بر خودكفايي در توليد محصولات اساسي كشاورزي
39-  مهار تورم و افزايش قدرت خريد گروههاي كم‌درآمد و محروم و مستضعف و كاهش فاصله بين دهكهاي بالا و پايين درآمدي جامعه و اجراي سياستهاي مناسب جبراني
       40-  توجه به ارزش اقتصادي، امنيتي، سياسي و زيست‌محيطي آب در استحصال، عرضه، نگهداري و مصرف آن
- مهار آبهايي كه از كشور خارج مي‌شود و اولويت استفاده از منابع آبهاي مشترك
       41-  حمايت از تأمين مسكن گروههاي كم‌درآمد و نيازمند
       42-  حركت در جهت تبديل ذخاير نفت و گاز به دارايي‌هاي مولد به منظور پايدارسازي فرايند توسعه و تخصيص و بهره‌برداري بهينه از منابع
       43-  توسعه روستاها
- ارتقاي سطح درآمد و زندگي روستائيان و كشاورزان و رفع فقر، با تقويت زيرساختهاي مناسب توليد و تنوع‌بخشي و گسترش فعاليتهاي مكمل، به ويژه صنايع تبديلي و كوچك و خدمات نوين، با تأكيد بر اصلاح نظام قيمت‌گذاري محصولات
       44-  هم‌افزايي و گسترش فعاليتهاي اقتصادي در زمينه‌هايي كه داراي مزيت نسبي هستند از جمله صنعت، معدن، تجارت، مخابرات، حمل و نقل و گردشگري، به ويژه صنايع نفت، گاز و پتروشيمي و خدمات مهندسي پشتيبان آن، صنايع انرژي‌بر و زنجيره پايين دستي آنها، با اولويت سرمايه‌گذاري در ايجاد زيربناها و زيرساختهاي مورد نياز و ساماندهي سواحل و جزاير ايراني خليج فارس در چارچوب سياستهاي آمايش سرزمين
45-  تثبيت فضاي اطمينان‌بخش براي فعالان اقتصادي و سرمايه‌گذاران با اتكا به مزيتهاي نسبي و رقابتي و خلق مزيتهاي جديد و حمايت از مالكيت و كليه حقوق ناشي از آن
46-  ارتقاي بازار سرمايه ايران و اصلاح ساختار بانكي و بيمه‌اي كشور، با تأكيد بر كارايي، شفافيت، سلامت و بهره‌مندي از فناوري‌هاي نوين
- ايجاد اعتماد و حمايت از سرمايه‌گذاران با حفظ مسئوليت‌پذيري آنان
- تشويق رقابت و پيشگيري از وقوع بحرانها و مقابله با جرمهاي مالي

ماده 10

به دولت اجازه داده مي‌شود براي پيش‌آگاهي‌ها، پيشگيري، امداد‌رساني، بازسازي و نوسازي مناطق آسيب‌ديده از حوادث غير مترقبه از جمله سيل، زلزله، سرمازدگي، تگرگ، طوفان، پيشروي آب دريا، آفتهاي فراگير محصولات كشاورزي و اپيدمي‌هاي دامي، اعتبار مورد نياز را در لوايح بودجه سالانه منظور نمايد.
سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و وزارت كشور با هماهنگي دستگاه‌هاي ذي‌ربط كمكهاي بلاعوض را براي پرداخت خسارت‌ديدگان به طريقي تعيين مي‌كنند كه سهم اعتبار اقدامات بيمه در جبران خسارت ناشي از حوادث غير مترقبه ياد شده نسبت به كمكهاي بلاعوض، سالانه افزايش يابد و با پوشش بيمه‌اي كامل به تدريج كمكهاي بلاعوض حذف شوند.
به دولت اجازه داده مي‌شود در صورت وقوع حوادث غير مترقبه از جمله خشكسالي، سيل و مانند آنها تا معادل يك درصد (1%) از بودجه عمومي هر سال را از محل افزايش تنخواه‌گردان خزانه موضوع ماده (1) اين قانون تأمين و هزينه نمايد. تنخواه مذكور حداكثر تا پايان همان سال از محل صرفه‌جويي در اعتبارات عمومي و يا اصلاح بودجه سالانه تسويه خواهد شد.
آيين‌نامه اجرايي اين ماده بنا به پيشنهاد مشترك سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و وزارت كشور به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

ماده 10 بند 2

در طول سالهاي برنامه چهارم، حداقل بيست و پنج درصد (25%) از تسهيلات اعطايي كليه بانكهاي كشور با هماهنگي دستگاه‌هاي اجرايي ذي‌ربط به بخش آب و كشاورزي اختصاص مي‌يابد.

ماده 17

دولت مكلف است، نظر به جايگاه محوري آب در توسعه كشور، منابع آب كشور را با نگرش مديريت جامع و توأماً عرضه و تقاضا در كل چرخه آب با رويكرد توسعه پايدار در واحدهاي طبيعي حوزه‌هاي آبريز با لحاظ نمودن ارزش اقتصادي آب، آگاه‌سازي عمومي و مشاركت مردم به گونه‌اي برنامه‌ريزي و مديريت نمايد كه هدفهاي زير تحقق يابد:
الف:  اجراي مفاد تبصره (1) ماده (106) و ماده (107) قانون برنامه سوم توسعه در طول اجراي برنامه چهارم توسعه و با اصلاح ساختار مصرف آب و استقرار نظام بهره‌برداري مناسب و با استفاده از روشهاي نوين آبياري و كم‌آبياري، راندمان آبياري و به تبع آن كارايي آب به ازاي يك متر مكعب در طي برنامه بيست و پنج درصد (25%) افزايش يافته و با اختصاص به محصولات با ارزش اقتصادي بالا و استفاده بهينه از آن موجبات افزايش بهره‌وري آب را فراهم سازد.
ب:   به منظور ايجاد تعادل بين تغذيه و برداشت سفره‌هاي آب زيرزميني در دشتهاي با تراز منفي، دولت مكلف است با تجهيز منابع مالي مورد نياز و تمهيدات سازه‌اي و مديريتي، مجوزهاي بهره‌برداري در اين دشتها را بر اساس مصرف معقول [موضوع ماده (19) قانون توزيع عادلانه آب] كه با روشهاي نوين آبياري قابل دسترس است، اصلاح نمايد به طوري كه تا پايان برنامه چهارم تراز منفي سفره‌هاي آب زيرزميني بيست و پنج درصد (25%) بهبود يابد.
ج:    ارزش اقتصادي آب در هر يك از حوزه‌هاي آبريز، با لحاظ ارزش ذاتي و سرمايه‌گذاري، براي بهره‌برداري حفاظت و بازيافت در برنامه‌هاي بخشهاي مصرف منظور گردد. آيين‌نامه اجرايي اين بند در طي سال اول برنامه تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.
د:     به منظور تسريع در اجراي طرحهاي استحصال، تنظيم، انتقال و استفاده حداكثر از آبهاي رودخانه‌هاي مرزي و منابع آب مشترك، دولت موظف است سالانه دو درصد (2%) از مجموع اعتبارات طرحهاي تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي بودجه عمومي را در لوايح بودجه سنواتي تحت برنامه مستقل منظور و در چارچوب موافقتنامه‌هاي متبادله بين سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و وزارت نيرو براي اجراي طرحهاي مذكور به صورت صددرصد (100%) تخصيص يافته، هزينه نمايد.
هـ:   طرحهاي انتقال آب بين حوزه‌اي از ديدگاه توسعه پايدار، با رعايت حقوق ذي‌نفعان و براي تأمين نيازهاي مختلف مصرف، مشروط به توجيه فني، اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي و منافع ملي مورد نظر قرار گيرد.
و:     مبادله آب با كشورهاي همجوار با رعايت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و منافع ملي و توجيه‌هاي فني، اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي بر اساس طرح جامع آب كشور و با تصويب هيئت وزيران به عمل آيد.
ز:     فرهنگ صحيح و منطقي مصرف آب، از طريق تدوين الگوي مصرف بهينه آب، اصلاح تعرفه‌ها براي مشتركين پرمصرف، به تدريج با نصب كنتورهاي جداگانه براي كليه واحدهاي مسكوني و اجراي طرحهاي مديريت مصرف آب در شهرها و روستاهاي كشور گسترش يابد.
تبصره- قانون الحاق يك بند و دو تبصره به ماده (133) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي،‌ اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 6/8/1380 (موضوع تعيين الگو و هزينه‌هاي مازاد بر الگوي مصرف آب) براي دوره برنامه چهارم (1388-1384) تنفيذ مي‌گردد.
ح:    هماهنگي اعتباري در تهيه و اجراي همزمان طرحهاي تأمين آب و طرحهاي مكمل، نظير شبكه‌هاي آبياري و زهكشي در پايين‌دست و طرحهاي آبخيزداري در بالادست سدهاي مخزني به‌عمل آيد.
ط:    براي تداوم اجراي احكام تبصره (76) قانون برنامه دوم توسعه و ماده (106) قانون برنامه سوم توسعه و به منظور گسترش سرمايه‌گذاري، با اولويت در طرحهاي شبكه‌هاي آبياري، زهكشي و طرحهاي تأمين آب، كه داراي توجيه فني و اقتصادي هستند، منابع عمومي با منابع بانك كشاورزي و بهره‌برداران تلفيق مي‌گردد. در آيين‌نامه اجرايي اين بند كه به تصويب هيئت وزيران مي‌رسد، چگونگي تعيين عناوين و سهم حمايت دولت مشخص مي‌گردد.
ي:   برنامه‌هاي اجرايي مديريت خشكسالي را تهيه و تدوين نمايد.
ك:   آيين‌نامه‌هاي اجرايي اين ماده با پيشنهاد وزارت نيرو و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور به تصويب هيئت وزيران مي‌رسد.

ماده 18

دولت مكلف است ظرف مدت شش ماه پس از تصويب اين قانون، برنامه توسعه بخش كشاورزي و منابع طبيعي را با محوريت خودكفايي در توليد محصولات اساسي كشاورزي، تأمين امنيت غذايي، اقتصادي نمودن توليد و توسعه صادرات محصولات كشاورزي، ارتقاي رشد ارزش افزوده بخش كشاورزي حداقل به ميزان رشد پيش‌بيني شده در جدول شماره (2) بخش هفتم اين قانون را تهيه و از طريق انجام اقدامات ذيل به مرحله اجرا درآورد:
الف:  سرمايه‌گذاري لازم به منظور اجراي عمليات زيربنايي آب و خاك و توسعه شبكه‌هاي آبياري و زهكشي در دو ميليون هكتار از اراضي كشاورزي داراي آب تأمين شده.
ب:   تلفيق بودجه عمومي (به صورت وجوه اداره شده) با منابع نظام بانكي و منابع حاصل از مشاركت توليد كنندگان به منظور پرداخت تسهيلات به سرمايه‌گذاران بخش كشاورزي و صنايع تبديلي و تكميلي.
ج:    پوشش حداقل پنجاه درصدي بيمه محصولات كشاورزي و عوامل توليد با بهره‌برداري از خدمات فني بخش خصوصي و تعاوني تا پايان برنامه.
د:     افزايش سرمايه شركت مادرتخصصي صندوق حمايت از توسعه سرمايه‌گذاري بخش كشاورزي به ميزان سرمايه اوليه در طول سالهاي برنامه و كمك به صندوق‌هاي اعتباري غيردولتي توسعه بخش كشاورزي به صورت وجوه اداره شده و از طريق اعتبارات تملك دارايي سرمايه‌اي.
هـ:   حمايت از گسترش صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي به نحوي كه درصد محصولات فرآوري شده حداقل به ميزان دو برابر وضع موجود افزايش يافته و موجبات كاهش ضايعات به ميزان پنجاه درصد (50%) فراهم گردد.
و:     افزايش توليد مواد پروتئيني دام و آبزيان در راستاي اصلاح ساختار تغذيه به نحوي كه سرانه سهم پروتئين حيواني در الگوي تغذيه به بيست و نه گرم افزايش يابد.
ز:     ايجاد صندوق تثبيت درآمد كشاورزان با مشاركت درآمدي دولت و كشاورزان جهت سياستهاي حمايتي درآمدي كشاورزان به نحوي كه خطرپذيري حاصل از تغيير قيمتها و عملكرد توليد را به‌منظور تثبيت درآمد كشاورزان كاهش دهد. اساسنامه صندوق ياد شده ظرف مدت شش ماه پس از تصويب اين قانون به تصويب هيئت وزيران مي‌رسد.
ح:    صدور سند مالكيت اراضي كشاورزي واقع در خارج از محدوده قانوني شهرها و شهركها و روستاها به نام مالكين قانوني آنها از طريق سازمان ثبت اسناد و املاك كشور تا پايان برنامه چهارم.
ط:    نوسازي باغات موجود و توسعه باغات با اولويت در اراضي شيبدار و مستعد به ميزان يك ميليون هكتار با تأمين منابع ارزان قيمت و در راستاي توسعه صادرات.
ي:   ايجاد انگيزه براي جذب متخصصين توسط توليدكنندگان و بهره‌برداران به منظور گسترش آموزش و ترويج با استفاده از خدمات فني بخش خصوصي و تعاوني به ميزان حداقل سي درصد (30%) توليدكنندگان و بهره‌برداران و توسعه تحقيقات كاربردي كشاورزي به ميزان دو برابر شرايط سال پايه.

بارورسازیابرها/3

مفهوم بارورسازي ديناميكي ابرها

واقعيت مفهوم بارورسازي ديناميكي عبارت است از بارورسازي ابرهاي ابر سرد با مقادير كافي هسته يخ يا خنك كننده به منظور انجماد سريع ابر،به علت بارورسازي،آب مايع ابر سرد به ذرات يخ تبديل مي شود،گرماي نهان را آزاد مي كند.و شناوري را افزايش داده و بدين طريق حركت صعودي ابر را تقويت مي كند.در شرايط مناسب باعث رشد بيشتر ابر بخار آب بيشتر و بازده بيشتر بارندگي مي شود.علاوه بر آن ،ايجاد بارندگي ممكن است سبب حركت نزولي شديدتر و فعل و انفعال با محيط همرفت فعال تري را ايجاد كند.
مفهوم بارورسازي ديناميكي اولين بار توسط سيمپسون در 1967 محك زده شد.فرضيه زنجيره وقايع در اين آزمايشهاي اوليه توسط وودلي و همكاران در 1982 تشريح و خلاصه شد.تعداد كمي از مراحل فرض شده در زنجيره وقايع در آزمايشهاي گذشته بررسي يا تاييد و توسط مدلهاي عددي اثبات شده است.مشاهدات تجربي ،انجماد سريع ابرهاي بارور شده را نشان داده اند و شواهدي دال بر رشد ابر به ارتفاعات بالاتردر نتيجه بارورسازي ديناميكي ارائه گرديده است بدليل مشكل اندازه گيري و مستند كردن زنجيره واكنش هاي فرضي،آزمايشات اوليه شامل آزمايش FACE-1 و FACE-2 در زمره آزمايشات نوع جعبه سياه قرار گرفته است.
بعد از برخي نتايج دلگرم كننده اوليه،اين مفهوم در بسياري از پروژه ها بررسي شده است.نتايج آزمايشهاي تگزاس نشان داد كه بارورسازي با يديد نقره ارتفاع ابر را تا حدود 7% نواحي را تا 43% افزايش داد.با وجود اين نتايج دلگرم كننده ،آنها سوالات جديدي را نيز مطرح كردند.افزايش در ارتفاع قله ابر بطور قابل توجهي كمتر از فرضيه هاي اصلي يا يافت شده در آزمايشهاي اوليه مي باشد.
در واكنش به اين يافته ها فرضيه اوليه به منظور توضيح عدم افزايش در ارتفاع قله ابرهاي بارور شده را تعديل كردند.زماني كه يك ابر بارور نشده بتواند 5 مرحله شامل مرحله رشد كومه اي،مرحله باران ابر سرد ،مرحله بارندگي قله ابر ،مرحله حركت نزولي و مرحله پراكندگي طي كند،ابرهاي بارور شده چندين مرحله بيشتر سپري مي كنند.دو مرحله اول همان مراحل قبلي هستند،مرحله سوم اثرات اوليه بارورسازي را بروز مي دهد،و مرحله يخي شدن نام دارد.اين مرحله همچنين شامل انجماد قطرات باران است كه بعدا منجر به مرحله تخليه مي شود.
ادامه مراحل بعدي شامل مرحله نزول و ادغام،مرحله كومولونيمبوس رشد يافته و در پايان مرحله همرفتي پيچيده است.در مواردي كه شناوري در مرحله يخي شدن نتواند آب را حمل كند پراكندگي رخ مي دهد.
رزنفلد و وودلي در سال 1993 تعديلهايي براي مدل مفهومي كه در برگيرنده توجه بيشتر به فرايندهاي خرد فيزيكي بود،پيشنهاد كردند. مدل مفهومي تعديل شده مشتمل بر توليد و حمل جرم بارندگي بيشتر در منطقه بارور شده و بالاي آن است كه مهلت بيشتري براي توسعه مداوم ابر فراهم مي شود. در مرحله بعد تخليه جرم افزوده يافته باعث افزايش حركت نزولي و بارندگي شده در حاليكه همزمان مهلت رشد اضافي در ناحيه اي كه مقداري از گرماي نهان رها شده قبلي را حفظ مي كند فراهم مي شود.اين مفهوم تعديل شده فرض مي كند كه وجود قطرات بزرگي تعديل شده فرض مي كند كه وجود قطرات بزرگي تبديل سريع آب ابرسرد به يخ را در ابر سهولت مي بخشد.
با وجوديكه اين مدل مفهومي پذيرفتني است و زنجيره منطقي وقايع در افزايش بارندگي را ارائه مي كند،به علت اينكه بسياري از مراحل در زنجيره براي اندازه گيري خيلي مشكل است،اين مدل مفهومي بسيار پيچيده مي باشد.اگر يك ارتباط در فرايند نادرست باشد،رديابي اثرات بارورسازي بسيارمشكل خواهد بود.بويژه در

ابرهاهمرفتي كه بطور طبيعي تغيير پذيري زيادي رانشان مي دهند.آزمايشهاي متمركز براي جمع آوري اطلاعات همانند مطالعات مدلسازي براي اثبات و حمايت اين فرضيه مورد نياز است.
با وجود اينكه افزايش بارندگي از ابرهاي منفرد در يك مقياس محدود مستند شده اند ولي شواهدي دال بر تاثير بر روي بارندگي منطقه مستند نشده است بنابراين اين روش براي افزايش بارندگي به منظور تامين منابع آب هنوز بصورت يك فن آوري اثبات نشده باقي مانده است.
بارورسازي ابر گرم اصطلاح ( بارورسازي جاذب الرطوبه) بسته به طراحي آزمايش ،نوع ماده بارورسازي مورد استفاده و نوع ابري كه مورد آزمايش بوده است،معاني كمي مختلف از ابتدا بخود گرفت.در تمام موارد ،هدف نهايي افزايش بارندگي توسط عواملي مي باشد كه فرآيند هماميزي را افزايش دهد.وارد كردن مستقيم اندازه مناسبي از CCN كه بتواند به عنوان نطفه هاي مصنوعي قطره باران مصنوعي عمل كند با استفاده از اسپد هاي آب ،محلولهاي نمكي رقيق ،يا نمكهاي پودر شده رايج ترين تكنيكهاي بارورسازي جاذب الرطوبه بودند كه در گذشته استفاده شدند.هدف اوليه وارد كردن نطفه هاي مصنوعي قطره باران (ذرات نمك با قطر بزرگتر از ?m 10 ) كوتاه كردن زمان عمل تعداد CCN در تعيين جمعيت اوليه قطركهاي ابر و بنابراين تسريع آغاز فرايند هماميزي است .اين مفهومم قبلا در برنامه هاي ايالات متحده و ساير كشورها استفاده گرديده است و هنوز در كشورهاي جنوب شرقي آسيا و هند مورد استفاده قرار مي گيرد با وجود اينكه اين فن آوري به طور گسترده در كشورهاي بسياري در جنوب شرقي آسيا استفاده شده است ،آزمايشهاي آماري گذشته با وجود اينكه بعضي از آنها حاكي از اثرات مثبت بوده اند عموما بدون نتيجه بوده اند.نتايج مشاهدات و مدلسازي در مورد اين كه تحت شرايط معين طيف اندازه قطره (نطفه هاي مصنوعي) باروري بهينه،بارندگي در بعضي از ابرها مي تواند افزايش يابد،حمايت هاي را جلب كرده ند.
نقاط ضعف اين رهيافت اين است كه مقدار زيادي نمك مورد نياز بوده و پخش نمك در نواحي در جريان ورودي به ابر مشكل مي باشد.علاوه بر آن ،آهنگ رشد ذرات به قطرات باران بايستي به خوبي با نيم رخ جريان بالا و هماهنگ باشد و گرنه رشد آنها كارا نخواهد بود اندازه قطره باروري بهينه تابع سرعت صعود و ضخامت ابر است و بستگي به روش تزريق مواد براي مثال از كف ابر يا نزديك به قله ابر دارد.فيرلي و چن در سال 1975 در يك مدلسازي دريافتند كه بارورسازي با نمك فقط مقدار كمي قطرات بزرگ بدون اينكه اثر قابل ملاحظه اي بر روي فرآيند بارندگي داشته باشند ايجاد مي كند.مگر اينكه خرد شدن قطره جهت افزايش واكنش زنجيره كه اثرات بارورسازي را افزايش دهد عمل كند.در حاليكه برخي از اثرات بارورسازي نسبت داده شده اند بارورسازي با مواد جاذب الرطوبه معمولا نسبت به بارورسازي با هسته هاي يخ جذابيت كمتري دارد .يانگ در 1996 نشان داد كه بيشتر مواد بارورسازي ممكن است هدر روند زيرا فقط بخش كوچكي از توده به اندازه قطره بارور بهينه نزديك است .در حاليكه در اكثر آزمايشهاي بارورسازي با مواد جاذبه الرطوبه با استفاده از اين روش ابرهاي بارور شده از طيف وسيعي از قطره هاي قطره بذر پاشي استفاده مي شود .اين امر مي تواند توضيح دهد كه چرا بارورسازي با مواد جاذبه الرطوبه با ذرات بزرگ نتايج بسيار متفاوتي را ايجاد كرده است.

 

اسپانیا برای مقابله با خشکسالی ابرها را بارور می‌کند.

تداوم خشکسالی بی‌سابقه‌ای که در یکصدسال اخیر در اسپانیا سابقه نداشته، دولت این کشور حاشیه مدیترانه را به چاره‌جویی از طریق بارورکردن ابرها واداشته است.
به گزارش ایرنا، دولت اسپانیا اعلام کرد: با بکارگیری سیستم بارورکردن ابرها از طریق بمباران آنها با استفاده از ماده "یدونقره" (نمک نقره) قصد دارد ذخایر آب خود را افزایش دهد. این شیوه برای نخستین بار در قاره اروپا بکار گرفته می‌شود،هرچند تاکنون کشورهایی مانند آمریکا، مکزیک، روسیه، چین و رژیم صهیونیستی از آن استفاده کرده‌اند. روزنامه "ال‌موندو" چاپ اسپانیا گزارش داد:در نخستین مرحله ، این اقدام بر فراز سد "ال آتازار" در ایالت مادرید صورت می‌گیرد. بر اساس این گزارش، خانم "اسپرانسا آگیره" رییس دولت محلی ایالت مادرید از حزب محافظه‌کار "مردمی" اسپانیا به همین منظور به فلسطین اشغالی سفر کرده و در این زمینه با "سیمون تال" مقام امور آب رژیم صهیونیستی مذاکره کرده است. اسپانیا امیدوار است با بهره‌گیری از این شیوه، مانع جیره‌بندی آب در سال جاری شود زیرا خشکسالیهای پیاپی به ویژه در دو سال اخیر و کاهش شدید بارندگیها، ذخایر آب این کشور را به پایین‌ترین سطح تقلیل داده است.
در تفسیر این خبر اشاره به دو مورد ضروری است:
1) تعریفی از باروری ابرها و اشاره به اختراع اخیر یکی از جوانان کشور عزیزمان در این زمینه :
منظور از عبارت "باروری ابرها" وادار نمودن ابرها به باريدن يا به بارش بيشتر به طرق مصنوعي است. از نظر علمي مي‌توان گفت: زماني که ابرهاي سرد را با مقادير کافي هسته يخ يا خنک‌کننده به منظور انجماد سريع ابر بارور سازيم. آب موجود در ابر سرد به ذرات يخ تبديل مي‌شود، گرماي نهان را آزاد مي‌کند ، شناوري را افزايش داده و به اين طريق حرکت صعودي ابر را تقويت مي کند که در شرايط مناسب باعث رشد بيشتر ابر، بخار آب بيشتر و بازده بيشتر بارندگي مي‌شود.
از حدود 30 سال پيش بارورسازي ابرها آغاز شد که در حال حاضر تکنولوژي اصلي آن در دست سه کشور آمريکا، روسيه و ژاپن است و به ويژه آمريکا و روسيه در اين زمينه بر اثر پژوهش‌ها و تحقيقات به پيشرفت‌هاي زيادي رسيده‌اند و اين تکنولوژي توسط آنان در کشورهاي ديگر اجرا مي‌شود. شيوه بارورسازي ابرها در آمريکا و روسيه استفاده از ماده AgI (يدور نقره) است اين ماده وقتي به سمت ابر مورد نظر توسط راکت و يا فشنگ شليک مي‌شود چون جاذب رطوبت است باعث جذب قطرات باران و پس از سپري شدن مراحل مختلفي که 45 دقيقه طول مي‌کشد سبب بارش باران مي‌گردد.
نقايص و ضعف‌هاي استفاده از يدور نقره: يکي از مسائل مهمي که در اين روش با آن مواجه مي‌شويم زمان طولاني بارورسازي و ايجاد باران مصنوعي است که 45 دقيقه مي‌باشد که اين مسئله باعث مي‌شود بارورسازي در يک مکان صورت پذيرد ولي بارش باران در مکاني ديگر و نه منطقه مورد نظر ما آغاز شود، نمونه ملموس آن چند سال پيش اتفاق افتاد که در گيلان ابرها بارور شد و در گرگان سبب بارش شديد باران ايجاد سيلاب و خسارات مالي بسيار زياد و نيز تلفات جاني شد و حتي يک بار ابرها در ايران بارور شدند و در کشور ديگري باريدند. دومين مشکل استفاده از يدور نقره اثرات بد زيست محيطي آن و بالاخره تاثيرات نامناسب بر روي انسان است. اين در حالي است که يکي از متخصصان طرح بارورسازي ابرها در يزد قبلا گفته بود يدور‌نقره جزء مواد سمي نيست و چون در آب غيرقابل حل است لذا مسموميت ايجاد نمي‌کند. البته غلظت يدور نقره در آب باران مصنوعي بين 2 تا 48 واحد در تريليون است که اين مقدار کمتر از يک هزارم ميزان مجاز در آب آشاميدني است.
آقای رضا کهولی در اختراعشان مدت زمان بين باروري و بارش را به يک سوم کاهش دادند و به 15 دقيقه رسانده اند که اين مسئله حالت کنترلي را بيشتر مي‌کند و درصد بارش را در منطقه مورد نظر بيشتر کرده که احتمال خطا کمتر مي‌شود .از سوي ديگر در اين طرح به جاي يدور نقره از گاز NO (منوکسيد نيتروژن) استفاده مي‌شود که با هواپيما به داخل ابرها اسپري مي‌شود و نيازي به تجهيزات نظامي براي اين منظور نيست ،نه تنها اين گاز اثرات زيست محيطي مخرب ندارد بلکه چون آب باران مصنوعي ايجاد شده داراي نيترات است، نيترات به زمين اضافه شده و به عنوان يک کود سبب تقويت زمين کشاورزي مي‌گردد.
يکي از محاسن ديگر اين روش هزينه کم آن است از آنجايي که بارور سازي ابرها با روش‌هاي قبلي پرهزينه و گران بود به اندازه کافي مورد استفاده قرار نمي‌گرفت اما گاز NO يکي از گازهاي ارزان است که در صنايع ما به وفور يافت مي‌شود.
تشکيل ابر مستلزم شرايطي است که يکي از آنها اين است که رطوبت باشد و ديگر اين که اين رطوبت بتواند صعود کند. مخترع جوان سردشتي پس از توضيح اين مطلب، درباره دلايل و چگونگي بارش مي‌گويد اين فرآيند به دو طريق صورت مي‌گيرد يکي از طريق بروژن که در اين روش کريستال‌هاي يخي در ابر تشکيل مي‌شود که سبب جذب قطرات ريز رطوبت به خودشان مي‌شود و وقتي قطرات آب به جرم مشخصي رسيدند شروع به بارش مي‌کنند. طريق ديگر فرآيند به هم آميختگي است که ذرات ريز رطوبت در اثر خوردن به هم تشکيل قطرات بزرگ‌تر و سنگين‌تر مي‌دهند و بارش آغاز مي‌شود. وي مي‌گويد هم اکنون کشورهاي آمريکايي و آسيايي نظير اردن و سوريه، سودان و حتي خود ما از کارشناسان روسي براي بارورسازي ابرها استفاده کرده‌ايم و روسيه از اين طريق درآمد ارزي بالاتري از انتقال تکنولوژي هسته‌اي دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

بارورسازي ابرها/2

تعديل آب و هوا به شيوه بارورسازي ابرها

تعديل آب و هوا به عنوان شاخه جديدي در علوم جو براي کنترل محدود و مقطعي بارش ، مه زدايي و کاهش خسارات تگرگ براي محققان و دانشمندان مطرح است.
دانشمندان علوم جو براساس کشفيات اوليه ، آزمايش هاي علمي گسترده اي را براي فناوري بارورسازي ابرها به عنوان روشي موثر در جهت تعديل آب و هوا به اجرا درآوردند به طوري که اگر اين فناوري بدرستي مورد استفاده قرار گيرد، به نتايج شگفت آوري مي توان دست يافت. تاکنون هدف از بارورسازي ابرها و اقداماتي که در اين زمينه صورت گرفته تعديل مه ، تگرگ ، باد و رعدوبرق بوده ؛ اما هدف عمده از اجراي طرح ها در اين خصوص افزايش بارش باران و برف است.
سال 1946 در آزمايشگاه هاي تحقيقاتي جنرال الکتريک نيويورک تحقيقاتي انجام شد که به تعديل حجم عظيمي از ابرها با هزينه مناسب منجر شد. از افرادي که در اين زمينه نقش بسزايي ايفا کرده اند، مي توان به برنارد ونگوت و وينست شيفر اشاره کرد.
دانشمندان علوم جو براساس کشفيات اوليه ، آزمايش هاي علمي گسترده اي را براي کاربرد فناوري بارورسازي ابرها به عنوان روشي موثر در جهت تعديل آب و هوا به اجرا درآورده اند.

بارورسازي ابرها

گاهي اوقات با بارورسازي ابرها با استفاده از انواع و تعداد مناسب هسته ها در زمان و مکان مناسب ، مي توان طبيعت را در کنترل فرآيند بارش ياري کرد. بارورسازي با استفاده از هسته هاي ميعاني بزرگ مانند ذرات جاذبه الرطوبه ، مواد نمکي متداول و کپسول هاي اوره ، فرآيند بارش ابر گرم را تسريع مي کند. بارورسازي با استفاده از هسته يخ مانند ذرات يديدنقره ، يا با استفاده از ذرات يخ ابرها يا مواد بسيار خنک کننده مانند قرص هاي يخ خشک يا پروپان مايع مي تواتند کارايي فرآيند بارش «ابرسرد» در برخي از ابرها را افزايش دهد. يديد نقره معمولا از دستگاه هايي که ژنراتورهاي سوخت مايع ، يا فلزهاي پيروتکنيک ناميده مي شوند، آزاد مي شوند. آنها مي توانند تعداد 10 به توان 14 ذره از يک گرم يديدنقره آزاد کنند.
توانايي هسته سازي يديدنقره با کاهش دما افزايش يافته و با نوع دستگاه تغيير مي کند. در بيشتر دستگاه هاي دماي آستانه اي که در دماي پايين تر از آن ، يديدنقره هسته يخ موثر است 5 (منفي پنج) درجه سانتي گراد است.

بارورسازي ابرهاي کوهساري و همرفتي

وقتي هواي مرطوب ضمن صعود از کوه ها سرد مي شود، ابرها تشکيل مي شوند. ابرهايي که از اين طريق شکل مي گيرند، ابرهاي کوهساري ناميده مي شود. بيشتر اين ابرها در زمستان از انبوهي از قطرات ابر سرد به وجود مي آيند؛ البته بسياري از اين ابرها در بارش بي تاثيرند. بيش از 90 درصد رطوبت مايع آنها آزاد هستند تا زماني که با نزول هوا و گرم شدن در باد پناه کوه قطرک ها تبخير مي شوند. بعضي از اين ابرها حاوي ذرات يخ کافي براي تبديل قطرات ابر سرد به بارندگي نيستند. بارورسازي اين نوع ابرها با استفاده از مواد مصنوعي هسته هاي يخ ، باعث افزايش کارايي بارندگي مي شود. ابرهاي کوهساري ديگري که حاوي مقادير فراوان يخ و هسته هاي يخ مصنوعي افزوده شده هستند، سبب افزايش کارايي بارش نمي شوند.
بارورسازي چنين ابرهايي در واقع مقدار بارندگي را به کمتر از آنچه ممکن است توليد کنند، کاهش مي دهد. هر چند شواهد کمي براي حمايت از اين نظريه وجود دارد، متصديان تعديل آب و هوا بايد درباره انواع مختلف ابرهايي که در زمستان از روي رشته کوه ها عبور مي کنند، شناخت کافي داشته باشند.در بارورسازي اين ابرها از مواد مختلفي استفاده شده است ، يديدنقره که با ژنراتورهاي زميني يا از هواپيما بالاي قله ابر آزاد مي شود، بيشترين کاربرد را داشته است.
مطالعات آماري بارندگي و اطلاعات جريان رودخانه اي نشان مي دهد که در برخي طرح هاي بارورسازي ابرهاي زمستاني کوهساري 5 تا 15 درصد بارندگي فصلي در منطقه هدف افزايش يافته است.
ابرهاي همرفتي در بارندگي تابستاني در سراسر جهان نقش مهمي ايفا مي کنند و منبع عمده بارش در فصول مناطق حاره اي هستند. تعديل ابرهاي همرفتي بسيار پيچيده تر از ابرهاي زمستاني کوهساري است. بارورسازي ابرهاي همرفتي با هسته هاي ميعان بزرگ امکان پذير است ؛ اما از آنجايي که ميزان مواد مورد نياز زياد است ، اين روش به ندرت عملي است.
اگر شرايط مناسب باشند، ابرهاي همرفتي مي توانند تحريک شوند تا اين که بيشتر رشد کرده و دوام طولاني تري داشته باشند. تحقيقات نشان مي دهد وارد کردن يديدنقره يا يخ خشک به قسمت هاي ابر سرد يک ابر سبب انجماد قطرات مي شود در اثر انجماد گرماي نهان انجماد به مقدار زيادي آزاد شده ، گرماي آزاد شده شناوري ابر را بيشتر کرده و سبب مي شود ابر بيشتر رشد کند.
هم اکنون انجمن تعديل آب و هوا به نام weather modification Association در کشور امريکا با عنوان انجمن تحقيقات کنترل آب و هوا تاسيس شده است که 200 عضو را در 5قاره جهان مستقر کرده است که مي تواند در ارائه دستاوردها و تجارب جهان به ديگر کشورها بسيار فعال و موثر عمل کند.

تعديل مه
در جهان تعديل مه براي بهبود بخشيدن به عملياتي كه در بسياري از فرودگاه ها صورت مي گيرد، كاربرد دارد. به طور خاص ، شركت هاي خطوط هوايي از فناوري تعديل آب و هوا بهره مند مي شوند. هم اكنون سيستم هاي عملياتي در چندين فرودگاه عمده و مهم كشور امريكا به كار برده مي شود. در ابتدا تاييد روي پراكنش مه سرد كه شامل قطرك هاي آب ابر سرد در دماي زير صفر درجه سانتي گراد است ، بود. در عين حال ، پيشرفت هايي در زمينه تعديل مه گرم صورت گرفته ؛ اما هنوز فناوري كم هزينه اي جهت پراكنش مه گرم شناخته نشده است.
بارورسازي مه ابرسرد يا يك استراتوس يكي از كاربردهاي فناوري تعديل آب و هواست كه تاثير آن به طور واضح و آشكار نشان داده مي شوند. هواپيماهاي سبك بيشتر براي پرواز بالاي مه فرستاده مي شوند و قرص هاي يخ خشك را روي مه رها مي كنند. در نتيجه بلورهاي يخ رشد مي كنند و طي 10 تا 15 دقيقه تبديل به برف سبك شده و فرو مي ريزند. بارش برف وضوح موقتي ايجاد مي كند كه مي تواند روي باند فرودگاه تاثير بگذارد.

 

كاربردهاي باروري ابر

1- افزايش بارندگي

دراغلب موارد، هدف اصلي تلقيح مصنوعي ابرها، ازدياد ريزش هاي جوي جهت مبارزه باكم آبي مي باشد. براي اين كار روش هايي بكارگرفته مي شود.

روش اول:

پرتاب بلورهاي دي اكسيد كربن جامد ياهمان (يخ خشك) كه دردماي بالاتر از80-درجه ساتيگراد تبخيرمي شود ، به داخل ابرسرد است.

براثرتبخير،دماي هوابطورموضعي تااندازه اي كاهش مي يابد وباعث يخ زدن خود بخود قطره هاي آب مي شود.

روش دوم :

بارور كردن ابر مستلزم استفاده ازبلورهاي يديد نقره (AgI) است. اين بلورها توسط هواپيما به درون ابر پاشيده مي شود ويابوسيله ژنراتور هاي زمين يبصورت دود رقيق تصعيد وتوسط حركت صعودي هوا به ابر رسانده مي شود ويابوسيله موشك به درون ابر فرستاده مي شود.

ذرات يديد نقره باعث تبديل قطره هاي موجود درابرسرد به بلورهاي يخ دردماهاي باللتر شده وبه موجب تسريع درتشكيل قطرات برف وباران مي شود.

ابرهاي گرم نيز بارور مي شوند. براي اين كارازذرات نمك معمولي (nacl) وقطره هاي درشت آب براي انگيختن سازوكاربرخورد وهم آميزي قطرك هاي ابر استفاده مي گردد.

2- زدودن مه

بااستفاده ازروش باروري ابر مي توان درفرودگاهها وبزرگراههاو ميادين ورزشي مه راازبين برده وديد رااصلاح نمود .ازبين بردن مه سرد دراولين آزمايشات شيفر نشان داده شد. ازآن به بعد اين عمليات دراغلب فرودگاه هاي دنيا اجرا شده است . درفرودگاه هاي شوروي ازسال 1950يخ خشك استفاده مي شود كه اغلب توسط هواپيما ويا ازروي زمين پخش مي شود.

ازبين بردن مه گرم داراي اهميت بيشتري نسبت به زدون مه سرد است زيرا دراغلب فرودگاه هاي دنيا درحرارت هاي بالاي يخبندان ، مه مانع ديد مي شود . براي ازبين بردن مه گر نخست ازكلريد كلسيم استفاده مي شد ولي به علت زياد بودن مواد مضرآن، استفاده ازآن متروك شد.

3- سبك كردن تگرگ

سعي وكوشش براي جلوگيري ازپيدايش تگرگ خيلي قبل ازاستفاده ازبذرپاشي توسط يخ خشك ويدور نقره انجام مي شده است . سالها قبل توسط توپ وموشك هايي درفرانسه ، ايتاليا وسوئيس وشليك آن ها به درون ابرهاي تگرگ زا اقدام مي نمودند.

براي سبك كردن تگرگ به روش دانه پاشي توسط هسته هاي يخي دوروش مناسب ارائه شده است. كه به آنها اشاره مي كنيم :

روش اول:

يخ زدن تمام قطره ها، انجماد موجوددربخش هاي بالايي ابرهاي پشته اي (كومولوس وكومولونيمبوس) كه بطوربالقوه مولدتگرگ هستندراپيشنهاد مي كند.اين عمل فرايند رشد فزاينده اي كه مولد تگرگ هاي درشت است ازبين مي برد. دراين روش كارآيي هسته سازي يديد نقره بالاست.

روش دوم :

كه نيازكمتري به مواد دانه پاشي دارد.عبارت است ازافزايش هسته هاي يخي به ناحيه اي ازابر كه تصور مي شود آهنگ رشد تگرگ درآن بيشينه است. دانشمندان روسي اين ناحيه راكه قدرت بازتاب بيشينه رادرراداردارد دربخش بالايي ابر تخمين مي زنند . آن ها اين ناحيه راباگلوله هاي توپ پر شده ازيديد نقره تلقيح كرده وموفقيت هاي نسيتا خوبي در برطرف كردن تگرگ گزارش داده اند.

4- فراهم كردن شرايط جوي مناسب براي برگزاري يك رويداد ومراسم خاص

5- استفاده درمقاصد نظامي

درطول جنگ نيزچندمورد عمليات باران زايي مصنوعي صورت گرفت كه اكثراً بمنظور اهداف ومقاصد نظامي اجراشده است.

مديريت پروژه باروري ابرها

جهت انجام هرچه منظم ترودقيق تر پروژه باروري ابر،لازمست كليه عناصري كه درسازماندهي امر دخيل هستند موردشناسايي كامل قرارداده وباتوجه به نقش حساس يكايك اين عناصر،به آن ها توجه ويژه اي داشته باشيم.دراين بخش به معرفي اين عناصرمي پردازيم.

اين عناصرعبارتنداز:

1- فلسفه علمي وعمومي كار

منظورازفلسفه علمي وعمومي كارعبارت است از :

- تشخيص وتعيين ابرهاي مناسب باروري

- استفاده ازپيشرفته ترين تكنيك ولوازم وتجهيزات

-رعايت تمام قوانين موجودوآيين نامه هاي وضع شده و...

2- دريافت تصاويرماهواره اي هواشناسي

3- روش هاي اجرايي

ابزارهاي لازم بمنظورانجان روش هاي اجرايي عبارتنداز:

- سيستم دريافت اطلاعات ماهواره اي

- سيستم كامل مراقبت رادارهواشناسي

- هواپيماي مناسب جهت تزريق ماده باروري

4- مراقبت ونمايش رادار

سيستم بايستي موقعيت هواپيما درارتفاعات موردنياز وجهت حركت ابر و پارامترهايي از قبيل مقداربارش، شدت بارش، و...را مشخص نمايد.

5- هواپيما

هواپيماها كه اغلب ازنوع 2موتوره همراه باسيستم هاي توربوشارژه ، تنظيم كننده و... مي باشند بايستي به تجهيزات ضديخ برروي بال ها ، سطوح دم وپروانه ها بخصوص درشرايط معلوم يخ زدگي مجهزشده باشند .

6- سيستم هاي توزيع هسته هاي يخساز

كه عبارتنداز:

1- تجهيزات تزريق كننده ماده باروري

2- تجهيزات مشتعل كننده ماده باروري برروي بال ها

3- ژنراتورهاي هوايي جهت مشتعل كردن محلول هاي حاوي ماده باروري

7-ارتباطات

8-حمل ونقل

9-ضوابط توقف

ضوابط توقف اصلي عبارتنداز:

-  مواردي كه احتمال سيل وجودارد.

- شرايط شديداًنامساعد جوي

- نامناسب بودن درجه حرارت سرعت باد و ارتفاع باد

- رويدادهاي غيرمنتظره

10-پرسنل

بنابراين؛

*باتوجه به بحران موجود دركشور، بارور نمودن ابرها مي تواند بعنوان جديدترين روش تأمين واستحصال آب مورداستفاده قرارگيرد.

*ازعمليات باروري ،مي توان استفاده جنبي مانند توليد –برف وباران –دفع تگرگ براي جلوگيري ازخسارات –برطرف كردن مه و... كرد.

*بااين تكنولوژي تجديد حيات منابع طبيعي اعم ازمراتع وجنگلها درپهنه هاي وسيعي ازمناطق كشورامكان پذيرمي شود.

*بابهره گيري ازاين تكنولوژي ،مي توان دانش فني وتجربيات علمي كشوررادرزمينه جو علوم مرتبط افزايش داد.كه هريك ازاين موارد مي تواند ، دليل خوبي براي استفاده ازپروژه باروري ابرها باشد.به اميدروزي كه شاهد پيشرفت هاي خوب ودرخورتوجه دركشورعزيزمان باشيم.

بارورسازي ابرها/1

نگاهي به فناوري " بارورسازي ابرها" در وضعيت خشكسالي

كاهش بارندگي و بروز خشكسالي در كشور، سازمان هواشناسي كشور و وزارت نيرو را به فكر استفاده از فناوري بارورسازي ابرها انداخته است.

بارورسازي ابرها يا ‪ CLOUD SEEDINGعبارت از ريختن يا تزريق موادي مانند بلورهاي يديد نقره يا يخ خشك و غيره به داخل ابرهابه منظور تغيير ساختمان ابر و تسريع در فرايند ايجاد بارش است.

در بارندگي طبيعي فقط درصد كمي از رطوبت موجود در ابرها به باران تبديل شده و به سطح زمين مي‌رسد در حالي كه رطوبت موجود در جو و ابرها از مهمترين منابع آبي است.

به اين خاطر دانشمندان بر آن شدند كه توسط بارورسازي ابر، آب بيشتري را از درون ابرها بيرون بكشند وباران بيشتري به سطح زمين برسانند.

اين ذرات توسط ژنراتورهاي قوي از سطح زمين به سطوح بالاي ابرها فرستاده مي‌شوند يا توسط هواپيما درون ابر تزريق مي‌شوند.

چنانچه ژنراتوري قادر باشد در هر ساعت ‪ ۳۰گرم يديد نقره را بسوزاند و به صورت هسته تراكم وارد جو كند به تدريج موجب افزايش بارندگي و كاهش خشكي مي‌شود.

توزيع اين ذرات بايد موقعي صورت گيرد كه ابر داراي حركات صعودي بوده و توان صعود تا ارتفاعي به دماي منهاي ‪ ۲۰درجه سانتيگراد را داشته باشد تا باروري ابر صورت گيرد.

نخستين آزمايش باروري ابر در سال ‪ ۱۹۳۷در هلند به وسيله يخ خشك صورت گرفت اما فعاليتهاي جدي در اين زمينه پس از جنگ جهاني دوم آغاز شد.

اولين آزمايش موفق ايجاد باران مصنوعي توسط يك دانشمند آمريكايي و به وسيله يخ خشك انجام شد كه پس از پنج دقيقه، ريزش باران در زير پايه ابر مشاهده شد.

اكنون پروژه بارورسازي ابرها در بيش از ‪ ۴۰كشور دنيا انجام مي‌شود. بارورسازي ابر در ايران با هدف افزايش بارش در مناطق مركزي ايران از سال ‪ ۱۳۷۷آغاز شد.

بحران كم آبي و شيوه بارورسازي ابرها

دانشمندان علوم جو تا بحال آزمایش های علمی گسترده ای را برای فناوری بارورسازی ابرها به عنوان روشی موثر در جهت تعدیل آب و هوا به اجرا در آورده اند به طوری که اگر این فناوری بدرستی مورد استفاده قرار گیرد، به نتایج شگفت آوری می توان دست یافت. تاکنون هدف از بارورسازی ابرها تعدیل مه، تگرگ، باد و رعد و برق بوده؛ اما هدف عمده در این خصوص افزایش بارش باران و برف است. 

طبق اطلاعات به دست آمده از کشورهای عضو سازمان هواشناسی جهانی، هم اکنون طرح بارورسازی ابرها در بیش از 40 کشور جهان انجام می شود.
سال 1946 در آزمایشگاه های تحقیقاتی جنرال الکتریک نیویورک تحقیقاتی انجام شد که به تعدیل حجم عظیمی از ابرها با هزینه مناسب منجر شد. از افرادی که در این زمینه نقش بسزایی ایفا کرده اند، می توان به برنارد ونگوت و وینست شیفر اشاره کرد.
دانشمندان علوم جو براساس کشفیات اولیه، آزمایش های علمی گسترده ای را برای کاربرد فناوری بارورسازی ابرها به عنوان روشی موثر در جهت تعدیل آب و هوا به اجرا درآورده اند.
فرآیندهای طبیعی ابر و بارش:
جو علاوه بر اکسیژن، نیتروژن و گازها حاوی مقادیر متغیری از بخار آب است. مقدار بخار آب موجود در جو، در یک حجم مشخص با بالا رفتن دما افزایش می یابد. رطوبت نسبی یکی از معیارهای اندازه گیری بخار آب است. می توان گفت رطوبت نسبی درصدی از بخار آب موجود در هوا در مقایسه با بیشترین مقدار بخار آبی است که هوا می تواند در خود نگاه دارد. به عنوان مثال، اگر دمای مجاور سطح زمین 25 درجه سانتی گراد و تراکم بخار آب نصف بیشترین مقدار موجود در آن درجه حرارت باشد، رطوبت نسبی 50 درصد خواهد بود. وقتی حجم هوایی با مشخصات فوق سرد می شود، با صعود به ناحیه فشار هوای کمتر رطوبت نسبی افزایش می یابد. ضمن این که تراکم نسبی بخار آب و هوای خشک ثابت می ماند. در این حالت، اگر دما به 12 درجه سانتی گراد برسد، رطوبت نسبی به صددرصد خواهد رسید که در این حالت می گوییم هوا اشباع شده است.
اگر سرد شدن ادامه یابد، میزان بخار اضافه به میزان مورد نیاز برای حفظ حالت اشباع به قطرات ابر تبدیل می شوند. قطرات ابر در اطراف هسته های میعان ابر به وجود می آید. ذرات هوا و نیز میکروسکوپی معلق در جو همیشه وجود دارند، آنهایی که نسبتا بزرگ و جاذبه الرطوبه هستند، به عنوان هسته های میعان ابر، مناسب تر هستند. از آنجایی که جو حاوی هسته های میعان زیادی است، بنابراین بیشتر ابرها از قطرک های کوچک با تراکم زیاد تشکیل شده اند.
بارورسازی ابرها در ایران:
حدود 10 سال از راه اندازی مرکز ملی بارورسازی ابرها می گذرد که مسوولان این مرکز معتقدند، تاکنون اقدامات فراوانی در زمینه کسب دانش فنی باروری ابرها، ایجاد مرکزی با عنوان مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، خرید هواپیما و تجهیزات مخصوص بارور کردن ابرها و تهیه رادارهای هواشناسی انجام شده است. مسوولان این امر معتقدند، در این سالها موضوع باروری ابرها از جایگاهی ویژه در کشور و منطقه برخوردار است. به طوری که از سوی مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در سال آبی 85- 86 در مساحتی حدود یک سوم کشور این فعالیت انجام شد. وزارت نیرو براساس ماده 19 قانون ملی شدن آب ها و ماده 29 قانون توزیع عادلانه آب وظیفه استحصال آب از طریق باروری ابرها را به عهده دارد. جز این ماده قانونی، صورتجلسه ای نیز با سازمان هواشناسی مبادله شده که براساس آن وظیفه تحقیقات درخصوص باروری ابرها به عهده سازمان هواشناسی است و وظیفه انجام مطالعات و اجرای طرح های باروری ابرها را وزارت نیرو عهده دار شده است.
براساس گزارش های منتشر شده، طرح باروری ابرها در سال آبی 85 - 86 با استفاده از 2 فروند هواپیمای مجهز به تجهیزات مخصوص باروری ابرها از ابتدای آذر 1385 در محدوده ای به شعاع 400 کیلومتر از مرکز یزد که شامل استان های یزد، کرمان، فارس، اصفهان، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد و بخش هایی از استان های خراسان رضوی و جنوبی، قم و سمنان می شود، به اجرا درآمده است که این فعالیت ها تداوم خواهد یافت. همچنین بر اساس گزارش مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، در طول دوره عملیات به راه اندازی مجدد رادارهای هواشناسی مستقر در استان های یزد و کرمان اقدام شد و سایت راداری کوهپایه اصفهان نیز به بهره برداری رسید ...

اين رادارها مي توانند تمام سيستم هاي ورودي از غرب و جنوب غرب کشور به منطقه عملياتي را رصد کنند و مشخصات دقيق آن را شامل ارتفاع ابر، ضخامت و تراکم آن ، برش هاي افقي و عمودي از ابرها، ميزان بارش لحظه اي و تجمعي و نقاط حادثه زا در ابر را بررسي کرده و براي تصميم گيري درخصوص عمليات باروري ابرها در اختيار بگذارند.
يکي از نکات مهم در طراحي و اجراي طرح هاي باروري ابرها، نياز آبي منطقه و تاثير اقتصادي اجراي طرح باروري ابرهاست که اين نکات در طراحي منطقه اجراي عمليات باروري ابرها در نواحي مرکزي کشور نقش ويژه اي داشته است.
هم اکنون طرح باروري ابرها در قالب يک طرح مطالعاتي و اجرايي و در طول دوره اجراي عمليات ، ظرفيت بارورسازي ابرها در منطقه را بررسي مي کند و سپس به نتايج به دست آمده به همراه تامين امکانات سخت افزاري و نرم افزاري ، بستري براي اجراي عمليات باروري ابرها در ديگر نقاط کشور فراهم مي کند.  

 

بارورسازي ابرها، نياز ايران در مبارزه با خشکسالي
همه ما شاهد ظهور ابرهايي در آسمان بوده ايم که از بارش باران دريغ کرده اند.
بارش تابع ايجاد شرايط و عواملي است که تا فراهم نشود، قطره باراني هم از آسمان نخواهيد چکيد، محققان براي تسهيل فرآيند بارش ابرها، به ايجاد اين شرايط به طور مصنوعي روي آورده‌اند.
اين پروسه که از آن تحت عنوان بارورسازي ابر ياد مي شود، با اهداف متفاوتي صورت مي گيرد.
هر عملي که به طور مصنوعي باعث تحريک و تغيير در فرآيندهاي دروني ابر شود، باروري ابر ناميده مي شود. اين عمل ممکن است با اضافه کردن موادي خاص تحت عنوان عامل هاي باروري به منظور افزايش يا کاهش بارش انجام شود. در حال حاضر عمليات باروري ابرها با اهداف مختلف ازجمله افزايش بارش در منطقه، جلوگيري از بروز بعضي بلاياي طبيعي از قبيل سيل، تگرگ، رعد وبرق، انتقال زماني و مکاني بارش، زدودن مه مزاحم، تعدي آب وهوا، ايجاد بارش برف در ارتفاعات و... اجرا مي شود.
در حال حاضر بيش از 40 کشور دنيا مبادرت به انجام پروژه هاي عملياتي و تحقيقاتي باروري ابرها مي کنند. طبق گزارش رسمي سازمان هواشناسي جهاني در سال 2001 ميلادي، بيش از 100 پروژه تعديل آب و هوا در دنيا اجرا شده است. هر ساله 40 پروژه باروري ابرها در آمريکا انجام مي شود. علاوه بر آن کشورهايي مانند روسيه،استراليا، چين و کانادا دراين زمينه پيشرفت هاي زيادي داشته اند. همچنين پروژه هاي زيادي حتي در کشورهاي خشک و نيمه خشک همچون کشورمان در حال اجراست.

طرح باروري ابرها با استفاده از هواپيما و ژنراتورهاي زميني درفاصله زماني سال هاي 57-53 به منظور افزايش ذخيره آبي سدهاي لتيان و کرج در رودخانه هاي جاجرود و کرج و همچنين ازسال 1368 با استفاده از ژنراتورهاي زميني در شيرکوه اجرا شد. مرحله جديد اجراي اين طرح با استفاده از هواپيماي مخصوص از بهمن سال 1377 آغاز شد و تاکنون 4 پروژه در بخش هاي مرکزي ايران و استان هاي گيلان، مازندران و گلستان به اجرا در آمده است. اجراي اين طرح ها موفقيت هايي را در راستاي افزايش نزولات جوي به طور ساليانه داشته است ولي طبق بررسي هاي انجام شده در سراسر جهان، زمان مناسب راي اظهار نظر قطعي در مورد نتايج طرح هاي باروري ابرها، مستلزم اجراي حداقل 5 پروژه متوالي در يک منطقه مي باشد.
از جمله روش هاي اجراي باروري ابرها مي توان به استفاده از شبکه ژنراتورهاي زميني، اجراي عمليات با هواپيما، استفاده از ژنراتورهاي تزريق هواپيمايي، شغل هاي پيرو تکنيک و سيستم پرتاب راکت اشاره کرد. هم اکنون درايران از هواپيماهاي مخصوص باروري ابرها مجهز به سيستم تزريق مواد پيروتکنيک حاوي يدور نقره و نيتروژن مايع استفاده مي شود.

تاکنون تحقيقات وسيعي در مورد تاثيرات زيست محيطي باروري ابرها صورت گرفته است. اما از آنجا که در پروژه مذکور در ايران بيشتر از يدور نقره استفاده مي شود، لذا بر تاثير اين ترکيب تاکيد بيشتري مي شود. به طور کلي يدورنقره جزو مواد سمي نيست و چون در آب غيرقابل حل است لذا مسموميت ايجاد نمي کند. غلظت يدور نقره در آب باران ناشي از عمليات باروري ابرها، بين 2-48 واحد در تريليون گزارش شده است در حالي که اين مقدار کمتر از يک هزارم ميزان مجاز در آب آشاميدني است.
لازم به ذکر است که در هر عمليات باروري از مقدار ناچيزي يدورنقره استفاده مي شود و از طرفي تحقيقات به عمل آمده در دنيا تاکنون هيچ گونه عوارض زيست محيطي را نشان نداده است. علاوه براين درايران براي باروري ابرها از ازت مايع استفاده مي شود که پس از انتشار در هوا، به سرعت تبديل به گاز مي شود و هيچ گونه آلودگي ايجاد نمي کند.

زمان تأثير مواد باروري 20 دقيقه بعد از تزريق است و باتوجه به سرعت و حرکت ابر، در فاصله حدود 50-40 کيلومتري محل تزريق اثرات بارورسازي نمايان مي شود.
باروري ابرها يکي از شاخه هاي علم تعديل آب و هواست که شامل تاثيرگذاري بر سيستم هاي ابري موجود مي باشد ولي قابليت توليد ابر را ندارد. اولين شرط تاثيرگذاري بر يک سيستم ابري، وجود ابر است و بدون وجود آن تاثيرگذاري مفهومي نخواهد داشت. دومين شرط،وضعيت ابر از لحاظ ارتفاع، گستردگي، تراکم، ميزان آب موجود در ابر و سرعت حرکت سيستم است و باتوجه به مشخصات دقيق ابر شامل دما، فشار،رطوبت، سرعت، ميزان آب موجود در ابر و ساير پارامترهاي مورد نظر مي توان اجراي عمليات را برنامه ريزي کرد.
بنابراين مي توان گفت: که باروري ابرها راهي براي افزايش بارندگي است ولي در شرايط خشکسالي، کل ميزان بارندگي محدود خواهد بود. البته بايد در نظرداشت که در صورت وجود ابر مناسب، باروري ابرها تا حدي شدت خشکسالي را کم خواهد کرد.

تبریک

دوستان عزيز

جناب آقاي مهندس احمدمهدوي ميغان

وآقاي مهندس كيوان مهدوي  ماشكي

موفقيت شما را درقبولي درمقطع كارشناسي ارشد در رشته اصلاح نباتات دانشگاه تربيت مدرس تبريك عرض نموده ، باآرزوي موفقيت شما درمقاطع بالاتر .